Trójmiejski Park Krajobrazowy to ponad 19 tysięcy hektarów lasów, głębokich dolin i morenowych wzgórz rozciągających się między Gdańskiem, Sopotem i Gdynią. Sieć szlaków turystycznych przecinająca park to blisko 67 kilometrów oznakowanych tras, które pozwalają odkrywać polodowcowe krajobrazy, rezerwaty przyrody i leśne ostoje dzikiej przyrody – wszystko to w granicach miejskiej aglomeracji.
To jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie można spotkać dziki dzika czy sarnę, będąc zaledwie kilka kilometrów od centrum dużego miasta.
- wspaniałe widoki na Zatokę Gdańską
- unikalne szlaki turystyczne
- możliwość spotkania dzikich zwierząt
- różnorodność krajobrazów
- idealne dla rodzin i wędrowców
Szlaki piesze przez morenowe wzgórza Trójmiasta
Główną arterią parku jest czerwony Szlak Trójmiejski – 47-kilometrowa trasa łącząca Gdańsk z Gdynią. Prowadzi przez najciekawsze fragmenty parku: Dolinę Królewską i Jaśkową we Wrzeszczu, Dolinę Strzyży w rejonie Brętowa, Dolinę Radości w Oliwie, aż po Dolinę Kaczą w Gdyni. Trasa wiedzie grzbietami wzgórz morenowych ukształtowanych przez lodowiec skandynawski, oferując zróżnicowane widoki – od gęstych bukowych lasów po otwarte polany z panoramą na Zatokę Gdańską.
Start czerwonego szlaku znajduje się w okolicy dworca PKS w Gdańsku, gdzie zachowały się ślady nowożytnych fortyfikacji miejskich. Dalej szlak prowadzi przez lasy sąsiadujące z Sopotem i wschodnią częścią Pojezierza Kaszubskiego.
Oprócz czerwonego szlaku park przecina niebieski Szlak Kartuski oraz czarny Szlak Źródła Marii. Te trasy są krótsze i mniej wymagające, idealne na kilkugodzinne wypady rodzinne. W Sopocie zaczyna się też czarny szlak „Wzgórza Szymbarskie” – 120-kilometrowa trasa sięgająca centrum Kaszub, dla tych co lubią wielodniowe wędrówki.
Co można zobaczyć na szlakach parku
Jedną z najpopularniejszych tras jest pętla łącząca Pachołek i Dostojną Górę w gdańskiej Oliwie. Na szczycie Pachołka stoi stalowa wieża widokowa, z której rozciąga się widok na Zatokę Gdańską i dachy zabytkowej dzielnicy. Ścieżka prowadzi przez zróżnicowany teren leśny – dominują tu buki i sosny tworzące specyficzny mikroklimat.
Kolejny ciekawy fragment to okolice Małego Kacka i Witomina, gdzie szlak wije się przez pagórki morenowe z głębokimi wąwozami i dolinami. W rezerwacie Kacze Łęgi rosną potężne olchy i jesiony. Przy odrobinie szczęścia można tu spotkać pluszcza – ptaka typowego dla górskich potoków, który w tym regionie jest rzadkością.
W parkach można natknąć się na liczne głazy narzutowe – pozostałości po lodowcu, który ukształtował ten teren tysiące lat temu. Niektóre z nich mają ponad metr średnicy.
Szlak przez Dolinę Strzyży prowadzi do Matemblewa – to fragment zrealizowany w ramach projektu modernizacyjnego zakończonego kilka lat temu. Nawierzchnia została tu utwardzona, pojawiły się nowe oznakowania i ławki z kłód drewna. Dzięki temu odcinek jest dostępny także dla rowerzystów i osób z ograniczoną sprawnością ruchową.
Dla kogo są szlaki Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego
Park sprawdzi się zarówno dla rodzin z dziećmi szukających łatwego spaceru, jak i dla bardziej wymagających turystów planujących całodniowe wędrówki. Krótsze odcinki – jak pętla wokół zbiornika Jasień czy trasa do wieży na Pachołku – można pokonać w 1-2 godziny. Czerwony Szlak Trójmiejski w całości to wyzwanie na cały dzień lub dwa dni z noclegiem.
Miłośnicy rowerów górskich znajdą tu kilkadziesiąt kilometrów tras – zarówno szerokich leśnych dróg, jak i wąskich ścieżek na zboczach wzgórz. Po modernizacji w ramach projektu „Szlak turystyczny przez Trójmiejski Park Krajobrazowy wraz z łącznikami” dostępnych jest łącznie prawie 67 km tras na terenie trzech miast: 36,46 km w Gdańsku, 7,77 km w Sopocie i 22,7 km w Gdyni.
Trasa Ultra Way Running Festival wiedzie przez park na dystansie ponad 100 km – to jedna z najdłuższych tras biegowych w regionie, wykorzystująca naturalne ukształtowanie terenu.
Rezerwaty i unikalna przyroda parku
Trójmiejski Park Krajobrazowy chroni nie tylko krajobraz, ale też rzadkie gatunki roślin podgórskich – unikatowe na skalę kraju w tym regionie. W zachodniej części przeważają faliste równiny z torfowiskami i małymi jeziorami. Bogactwo fauny obejmuje sarny, jelenie i dziki, a także dzięcioły czarne.
W parku znajduje się kilka rezerwatów przyrody, w tym wspomniany już rezerwat Kacze Łęgi. Warto też odwiedzić okolice jeziora Otomińskiego i Przywidzkiego, gdzie zachowały się ślady wczesnośredniowiecznych grodów słowiańskich. Podobną atrakcją jest XI-wieczny gród w Gnoźnie na Zamkowej Górze nad rzeką Wietcisą.
Jak dojechać i gdzie zacząć wędrówkę
Do parku można dotrzeć komunikacją miejską z każdego miasta Trójmiasta. Popularne punkty startowe to:
- Park Oliwski w Gdańsku (przystanek SKM Gdańsk Oliwa) – start czerwonego szlaku
- Okolice dworca PKS w Gdańsku – alternatywny punkt wejścia na czerwony szlak
- Sopot – połączenia z centrum miasta do Lasów Oliwskich
- Kamienna Góra w Gdyni – końcowy punkt czerwonego szlaku
Parkowanie samochodem możliwe jest przy głównych punktach wejściowych – przy Parku Oliwskim czy w okolicach Matemblewa. Warto jednak pamiętać, że w weekendy miejsca parkingowe szybko się zapełniają.
Praktyczne informacje przed wyruszeniem na szlak
Wstęp na szlaki jest bezpłatny – park jest dostępny cały rok, przez całą dobę. Nie ma biletów ani opłat za wejście. Wieża widokowa na Pachołku również jest ogólnodostępna bez opłat.
Czas zwiedzania: krótsze pętle (5-10 km) to 2-3 godziny marszu, cały czerwony szlak wymaga 10-12 godzin aktywnej wędrówki. Najlepiej zaplanować wycieczkę na cały dzień, zabierając ze sobą prowiant i wodę – w lesie nie ma sklepów ani punktów gastronomicznych.
Oznakowanie: szlaki są dobrze oznakowane według systemu PTTK – trzema poziomymi paskami, gdzie środkowy ma kolor szlaku (czerwony, niebieski, czarny). W terenie ustawiono też tablice informacyjne z mapami i kierunkami tras. Warto pobrać mapę przed wyruszeniem – dostępne są w aplikacjach typu Mapy.cz czy OpenStreetMap.
Najlepsza pora na wędrówki to wiosna i jesień – latem w gęstych lasach bukowych może być duszno, a zimą niektóre odcinki bywają trudne do przejścia po opadach śniegu.
Dla rowerzystów: dozwolony ruch po szlakach pieszych oraz wyznaczonych trasach rowerowych. Po modernizacji wiele odcinków ma utwardzoną nawierzchnię szutrową lub z kostki, co ułatwia jazdę. Należy pamiętać o zachowaniu ostrożności i ustępowaniu pierwszeństwa pieszym.
Bezpieczeństwo: w parku żyją dziki i jelenie – nie należy ich płoszyć ani karmić. Warto trzymać psy na smyczy. W sezonie letnim przydaje się repelent na komary i kleszcze.