Ogród Botaniczny Uniwersytetu Gdańskiego w Oliwie to kawałek zieleni, który łączy naukę z przyjemnością spaceru po starannie dobranych kolekcjach roślin. Prowadzony przez Wydział Biologii UG obiekt zajmuje kilkanaście hektarów w północno-wschodniej części historycznego Parku Oliwskiego i gromadzi około pięciu tysięcy gatunków roślin z różnych zakątków świata. To nie jest typowy park miejski – tu każda roślina ma swoją historię i miejsce w uporządkowanych kolekcjach tematycznych.
- ponad pięć tysięcy gatunków roślin
- efektowna palmiarnia z tropikalnymi okazami
- alpinarium z unikalną florą górską
- rośliny lecznicze z tradycyjnym zastosowaniem
- zabytkowy staw otoczony malowniczą roślinnością
Historia ogrodu botanicznego w Gdańsku Oliwie
Obecny ogród powstał w latach 50. XX wieku, choć jego korzenie sięgają znacznie głębiej. W miejscu dzisiejszej palmiarni już w XVIII wieku stała oranżeria, a tradycja uprawy roślin w tym rejonie wiąże się z klasztorem cystersów, którzy w średniowieczu zagospodarowali tereny wokół Potoku Oliwskiego. Na początku XX wieku przy starej oranżerii urządzono alpinarium z roślinami z różnych stron świata, a sam budynek przekształcono w cieplarnię z niewielką palmiarnią.
W latach 1952-1956 założono właściwy ogród botaniczny, który początkowo miał przede wszystkim cele edukacyjne – uczył o świecie roślin studentów i wszystkich zainteresowanych. Od 1971 roku placówka funkcjonuje jako oficjalna jednostka dydaktyczna i badawcza Uniwersytetu Gdańskiego. Przez dekady ogród ewoluował z czysto naukowego obiektu w miejsce, które chętnie odwiedzają nie tylko miłośnicy botaniki, ale też rodziny szukające spokojnego zakątka na spacer.
Co zobaczyć w Ogrodzie Botanicznym UG
Ogród podzielony jest na działy tematyczne, co pozwala w ciągu jednego spaceru przenieść się między różnymi strefami klimatycznymi i typami roślinności. Każda część ma swój charakter i pokazuje rośliny w naturalnym dla nich kontekście.
Palmiarnia i rośliny tropikalne to prawdopodobnie najbardziej efektowna część całego ogrodu. W zabytkowej szklarni rosną palmy, bananowce, fikusy, storczyki, kaktusy, opuncje i aloesy – rośliny, których na co dzień w polskim klimacie nie sposób spotkać. Temperatura i wilgotność panujące w środku tworzą zupełnie inną atmosferę niż na zewnątrz, szczególnie zimą.
Alpinarium skupia florę górską z całego świata. To nie tylko polskie Tatry – kolekcja obejmuje rośliny z różnych pasm górskich, pokazując jak różnorodna potrafi być roślinność wysokogórska. Ukształtowanie terenu naśladuje naturalne warunki, w jakich te gatunki rosną w swoim środowisku.
Kolekcja roślin leczniczych przyciąga tych, którzy interesują się ziołolecznictwem i tradycyjną medycyną. Można tu zobaczyć rośliny stosowane od wieków w leczeniu różnych dolegliwości, a tabliczki informacyjne podpowiadają, jakie właściwości mają poszczególne gatunki.
W ogrodzie rośnie mamutowiec olbrzymi – jedno z największych drzew świata, które w swoim naturalnym środowisku w Kalifornii osiąga wysokość ponad 80 metrów. Gdański okaz jest oczywiście znacznie mniejszy, ale robi wrażenie.
Warto zwrócić uwagę na zabytkowy staw otoczony roślinnością bagienną, który stanowi element historycznego układu parku. Wokół niego rosną gatunki typowe dla mokradeł, a samo miejsce ma swój spokojny klimat – szczególnie rano, gdy nie ma jeszcze tłumów.
Do ciekawszych okazów należą też: metasekwoja chińska, orzech szary (którego owoce podobno nie są zbyt smaczne), magnolie, różne gatunki świerków i krzewy z różnych stron świata. Ogród gromadzi zarówno rośliny rodzime, jak i egzotyczne, dzięki czemu spacer staje się lekcją geografii roślin.
Dla kogo jest Ogród Botaniczny w Oliwie
To miejsce działa na wielu poziomach. Studenci biologii przychodzą tu na zajęcia terenowe i do badań. Miłośnicy roślin mogą godzinami studiować tabliczki z nazwami i pochodzeniem poszczególnych gatunków. Rodziny z dziećmi traktują ogród jako spokojną alternatywę dla plaży – dzieci fascynują się egzotycznymi roślinami w palmiarni, a rodzice mogą odpocząć na ławkach wśród zieleni.
Ogród sprawdzi się też jako punkt wycieczki dla turystów zwiedzających Gdańsk i Oliwę. Znajduje się w obrębie Parku Oliwskiego, więc łatwo połączyć wizytę z innymi atrakcjami dzielnicy – Katedrą Oliwską ze słynnymi organami, Muzeum Etnograficznym w Spichlerzu Opackim czy spacером po alejkach parku z tunelem lipowym i japońskim ogrodem.
Nie trzeba być ekspertem od botaniki, żeby docenić to miejsce. Wystarczy lubić zieleń i szukać odskoczni od miejskiego zgiełku.
Kiedy warto odwiedzić ogród botaniczny
Sezon letni to oczywiście szczyt sezonu – wtedy kwitnie najwięcej roślin, a kolekcje prezentują się najlepiej. W tym okresie odbywają się też różne wydarzenia: warsztaty botaniczne, wykłady, festiwale kwiatów i wystawy sezonowe. Ogród organizuje programy edukacyjne dla dzieci i młodzieży, które w praktyczny sposób przybliżają tajniki botaniki i ekologii.
Wiosna i wczesna jesień mają swój urok – mniej turystów, przyjemna temperatura do spacerów, a rośliny wciąż prezentują się dobrze. Palmiarnia działa przez cały rok, więc nawet zimą można zajrzeć do środka i poczuć się jak w tropikach, choć wtedy dostęp do części zewnętrznych ogrodu jest ograniczony.
Ogród Botaniczny UG prowadzi badania nad roślinami leczniczymi i ochroną bioróżnorodności. Niektóre gatunki uprawiane tu należą do zagrożonych wyginięciem, a ogród uczestniczy w programach ich zachowania.
Ogród Botaniczny Gdańsk – informacje praktyczne
Lokalizacja: ul. Wita Stwosza 3, 80-308 Gdańsk (dzielnica Oliwa). Ogród znajduje się w północno-wschodniej części Parku Oliwskiego, od północy odgraniczony Potokiem Oliwskim, od południa skarpą.
Godziny otwarcia: Ogród jest czynny od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-18:00 (sezon letni). Park Oliwski jako całość jest otwarty dłużej – od maja do września w godzinach 5:00-23:00, a od października do kwietnia 5:00-20:00. Warto sprawdzić aktualne godziny przed wizytą, bo mogą się zmieniać w zależności od sezonu.
Ceny biletów: Informacje o cenach warto sprawdzić bezpośrednio przed wizytą, gdyż mogą się zmieniać. Ogród oferuje bilety dostosowane do różnych grup odwiedzających – są zniżki dla dzieci, studentów i seniorów. Ceny są na tyle przystępne, że wizyta nie nadwyręży budżetu.
Jak dojechać: Do Oliwy najwygodniej dostać się kolejką SKM – przystanek Gdańsk Oliwa. Z dworca to około 10-15 minut spacerem przez Park Oliwski. Można też dojechać tramwajem (linie jadące w stronę Oliwy) lub autobusem komunikacji miejskiej. Dla zmotoryzowanych dostępny jest parking w pobliżu parku.
Ile czasu zarezerwować: Na spokojne zwiedzenie warto przeznaczyć około 1,5-2 godzin. Jeśli ktoś chce dokładnie przestudiować wszystkie kolekcje i poczytać opisy, może zostać dłużej. Wizytę w ogrodzie botanicznym łatwo połączyć ze spacerem po całym Parku Oliwskim i zwiedzaniem Katedry Oliwskiej – wtedy warto zaplanować pół dnia.
Dodatkowe atrakcje w okolicy: Park Oliwski oferuje znacznie więcej niż sam ogród botaniczny. Warto przejść się alejką lipową uformowaną w zielony tunel, zobaczyć stawy z kaczkami, łabędziami i mewami, zajrzeć do galerii współczesnej rzeźby czy japońskiego ogrodu. Całość tworzy spójną całość i stanowi jeden z najładniejszych zakątków Gdańska.
Ogród Botaniczny UG Gdańsk – podsumowanie
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Gdańskiego w Oliwie to miejsce, które łączy funkcję naukową, edukacyjną i rekreacyjną. Kilkanaście hektarów starannie dobranych kolekcji roślin, zabytkowa palmiarnia z egzotycznymi okazami, alpinarium, rośliny lecznicze i ciekawe drzewa z całego świata – wszystko to w ramach jednego obiektu na terenie historycznego Parku Oliwskiego.
Nie jest to miejsce, które przytłacza rozmiarem czy liczbą atrakcji. Działa raczej jako spokojny zakątek, gdzie można zwolnić tempo, pospacerować wśród zieleni i nauczyć się czegoś o roślinach. Dla jednych będzie to przede wszystkim lekcja botaniki, dla innych po prostu przyjemny spacer z rodziną. Odległość od centrum Gdańska nie jest duża, a połączenie z innymi atrakcjami Oliwy sprawia, że wizyta ma sens nawet dla tych, którzy mają ograniczony czas.